1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Polikistik böbrek hastalığı en sık rastlanan kalıtsal hastalıklardan biri

Polikistik böbrek hastalığı en sık rastlanan kalıtsal hastalıklardan biri

featured

Abdi İbrahim Otsuka, Türkiye’de her 10 şahıstan birinde görülen ve kalıtsal bir hastalık olan polikistik böbrek hastalığının, tedavi edilmediği sürece diyalize yahut böbrek nakline kadar ilerlediğine dikkat çekiyor. Hastalık, böbrekler dışında öteki organlarda kist gelişmesine sebep olduğundan ve değişik sistemlere ilişkin öbür patolojiler görülebileceğinden ötürü sistemik bir hastalık olarak kabul ediliyor.

ABDİ İbrahim Otsuka Medikal Yöneticiliği, polikistik böbrek hastalığının Türkiye’de her bin sağlıklı beşerden 1’inde görülebileceğini duyurdu. Polikistik böbrek hastalığının tedavi edilmediğinde her 7 olaydan birinde diyaliz yahut böbrek nakli ile sonuçlanan hastalığın erken teşhis ve tedavi ile ilerlemesinin yavaşlatılabileceğine dikkat çekiliyor.

Bin şahıstan birinde görülen ve kliniği sessiz seyreden hastalıkla ilgili ikazlarda bulunan Abdi İbrahim Otsuka Medikal Yöneticiliği, hastalığın öne çıkan belirtilerini şöyle sıralıyor: Karında ağrı yahut hassasiyet, idrarda kan, sık idrara çıkma, böğürde ağrı, idrar yolu enfeksiyonu ve böbrek taşları. Polikistik böbrek hastalarının büyük çoğunluğu genelde son devir böbrek yetmezliğiyle doktora başvuruyor.

Hastalık, böbrekler dışında öteki organlarda da kistler gelişmesine sebep oluyor. Ayrıyeten değişik sistemlere ilişkin öbür patolojiler de görülebileceğinden ötürü sistemik bir hastalık olarak kabul ediliyor.

Abdi İbrahim Otsuka Medikal Yöneticiliği, polikistik böbrek hastalığı hakkında bilinmesi gerekenleri 10 soruda cevapladı:

1. Polikistik böbrek hastalığı nedir?

Böbreklerde kist gelişimine yol açan çeşitli hastalıklar vardır. Bu hastalıklardan kimileri kalıtsal yani ırsidir. Kimileri ise kalıtımla bağsız bir biçimde gelişir. Polikistik böbrek hastalığı, kalıtsal böbrek hastalıkları içinde en sık görülenidir. Aslında bu hastalığın bilimsel ismi, kalıtım halinin de belirtildiği ‘otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı’dır.

2. Polikistik böbrek hastalığı ne sıklıkta görülüyor?

Polikistik böbrek hastalığı en sık görülen kalıtsal böbrek hastalığıdır. Yaklaşık her 500 ila 1000 canlı doğumdan birinde bu hastalık ile karşılaşılır. Polikistik böbrek hastalığı, erkek ve bayanlarda benzeri sıklıkta görülür. Bu hastalığın kalıtımla geçiş formunun (otozomal dominant) bir özelliği olarak, anne yahut babadan birinde bu hastalık varsa, çocuğa geçiş riski 50’dir.

3.Polikistik böbrek hastalığının insan ve toplum sıhhati açısından değeri nedir?

Polikistik böbrek hastalığında insan sıhhatini etkileyen çeşitli meselelerle müsabaka riski vardır. Bunların ortasında en değerlisi, tedavi edilmediği duruma birtakım hastalarda gelişebilecek olan böbrek yetersizliğidir. Böbrek yetersizliği nedeniyle diyaliz tedavisine gereksinim duyan yahut böbrek nakli yapılmış olan hastaların 5-10’unda böbrek yetersizliğinin nedeni polikistik böbrek hastalığıdır. Bu nedenle insan ve toplum sıhhati açısından kıymetli bir hastalıktır. Ayrıyeten kalıtsal bir hastalık olması nedeniyle ilerideki nesillere aktarılabileceği bir hastalıktır.

4. Polikistik böbrek hastalığı olanlarda hangi şikâyet ve belirtiler görülür?

Polikistik böbrek hastalığı olan hastaların kimilerinde hiçbir şikâyet ve bulgu olmayabilir. Hatta kimi hastalarda ömür uzunluğu fark edilmeyebilir. Birtakım hastalarda ise çeşitli şikâyet ve bulgular ortaya çıkabilir. Hastaların yaşı ilerledikçe şikâyet ve bulguların ortaya çıkma riski artar. Bunlar ortasında en sık görülenler böğür ağrısı, kanlı idrar yapma, idrar yolu enfeksiyonu bulguları, böbrek taşı oluşumu ve yüksek tansiyon (hipertansiyon) sayılabilir.

5. Organlarda kist gelişimi dışında öteki hangi problemlerle karşılaşılabilir?

Polikistik böbrek hastalığında çeşitli organlarda kistlerin gelişmesi dışında öteki meselelerle da karşılaşılabilir. Esas meseleleri kalp kapaklarında bozukluklar, çeşitli damarlarda (özellikle beyin damarlarında) anevrizmalar (baloncuklar), bağırsaklarda divertiküller (barsak duvarında eldiven parmağı halinde genişlemeler) ve herni (fıtık) gelişmeleridir.

6. Polikistik böbrek hastalığının tanısı nasıl konur? Nasıl bir seyir gösterir?

Polikistik böbrek hastalığının tanısı, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi yahut manyetik rezonans görüntüleme prosedürlerinden yararlanılarak konur. Teşhisin konulması için daha ucuz ve kolaytetkik olan ultrasonografi tercih edilir. Hastalarda uzun yıllar içinde böbrek işlevlerinde giderek bir azalma görülebilir. Yüksek tansiyonu olan hastalarda hem böbrek yetersizliği gelişimi daha süratlidir, hem de kalp ve damar sıkıntıları daha sıktır. Bu nedenle, bu hastalarda kan basıncının düşürülmesine büyük kıymet verilmelidir.

7. Polikistik böbrek hastalarının çocuklarının bu hastalığın varlığı açısından araştırılması gerekir mi?

Gen tahlili ile polikistik böbrek hastalığının teşhisini kesin olarak koymak mümkündür. Ama gen tahlili her hasta için önerilmez. Bunun çeşitli nedenleri vardır. Öncelikle gen tahlili hastanın bozuk genitaşıyıp taşımadığını, yani hasta olupolmadığını gösterebildiği halde hastalığınnasıl seyredeceği hakkında kesin bir fikir vermez. Ayrıyeten hayli değerli bir testtir.Teşhisin kesinlikle bilinmesi gerektiği durumlarda gen tahlili yapılabilir. Örneğin,ailesinde polikistik böbrek hastalığınedeniyle böbrek yetersizliği gelişenyakınına böbrek vermek isteyen genç birbireyde ileride bu hastalığın gelişipgelişmeyeceği kesin olarak bilinmelidir.Ayrıyeten ailesinde bu hastalık olan biri, bugeni kendisinin taşıyıp taşımadığını kesin olarak bilmek isteyebilir. Ailesinde bu hastalığı taşıyan çocuklarda yıllık kan basıncı denetimi ve idrar tetkiki önerilir. Yüksek tansiyon saptanırsa ya da polikistik böbrek hastalığı bulguları ortaya çıkarsa, o vakit böbrek ultrasonografisi ile böbrek kistlerinin varlığı araştırılmalıdır.

8. Polikistik böbrek hastalığı olanların diyette dikkat etmesi gereken konular neler?

Böbrek yetersizliği olmayan ve yüksek tansiyonu olmayan polikistik böbrek hastalarının özel bir diyet yapmalarına gerek yoktur. Yüksek tansiyonu olan hastalarda tuzsuzdiyet gereklidir. Bununla birlikte hastalarınkan basıncı olağan bile olsa, az tuzlu diyetile beslenmeleri daha uygundur.Fazla kilolu olmanın, damar sertliği, yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere çok sayıda sıhhat problemlerine yol açtığı bilinmektedir. Ayrıyeten, fazla kilolu olan böbrek hastalarında böbrek yetersizliği riskinin daha fazla olduğu ile ilgili datalar de vardır. Bu nedenle, polikistik böbrek hastalarının kilo almamaya dikkat etmeleri, fazla kilolu olanların da zayıflamaları çok kıymetlidir. Ziyanlı tesirinin olabileceği ihtimali nedeniyle çok derecede çay ve kahve tüketiminden kaçınılması önerilir. Böbrek yetersizliği olan hastaların ise doktorlarınca önerilecek olan özel diyetleri yapmaları gerekir. Sigara içen böbrek hastalarında böbrek yetersizliği daha kolay geliştiğinden ötürü hastalar muhakkak sigara içmemelidirler. Polikistik böbrek hastalığında idrar yolu enfeksiyonu gelişme riski ve taş oluşma riski olağan bireylere nazaran daha yüksektir. Bu riski azaltmak hedefi ile hastaların günlük sıvı alımını artırmaları önerilir.

9. Polikistik böbrek hastalığı olan bir hasta hamile kalabilir mi?

Polikistik böbrek hastalığı olanlar hamile kalabilirler. Lakin yüksek tansiyonu ve böbrek yetersizliği olanlarda komplikasyon riski (gerek annede gerek çocukta) yüksektir. Bu türlü hastalarda gebelik sırasında kan basıncında daha da yükselme ve böbrek işlevlerinde daha da kötüleşme görülebilir. Ayrıyeten bu türlü gebeliklerde meyyit doğum, erken doğum yahut çocukta gelişme bozukluğu olabilir. Kan basıncı denetim altında olan ve böbrek yetersizliği olmayan hastalar hamile kalabilirler. Hamile kalmayı dilek eden hastalarda, bu hastalığın 50 olasılıkla çocukta da gelişebileceği unutulmamalıdır.

10. Polikistik böbrek hastalığında kistlerin büyümesini yavaşlatan ve böbrek yetersizliğinin ilerlemesini geciktiren bir ilaç var mı?

Polikistik böbrek hastalığında kistlerin büyümesini geciktiren çeşitli ilaçlar ile ilgili çalışmalar sürmektedir. Günümüzde kistlerin büyüme suratını 50 oranında azalttığı ve böbrek yetersizliğinin ilerlemesini bariz olarak yavaşlattığı ispatlanan bir ilaç birçok ülkede onaylanmış ve kullanıma girmiştir.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorum Yap