1. Ana Sayfa
  2. Gündem
  3. Maske ve eldiven atıkları nasıl yönetilmeli?

Maske ve eldiven atıkları nasıl yönetilmeli?

featured

Pandemi, maske ve eldiven kullanımının artmasına neden olurken tıpkı vakitte tıbbi atıkların da çoğalmasına yol açtı. Direkt teması azaltmak için kullanılmış maske ve eldivenlerin konduğu torbanın yüzde 70’i dolduğunda kapatılması gerektiğini belirten uzmanlar, depolanan atıklara da dokunulmaması gerektiğini söz ediyor. Uzmanlar, tek kullanımlık plastik eserlerin etraf sıhhatini da tehdit ettiğini ve her yıl üretilen 300 milyon ton plastikten 8 milyonunun denizlere ulaşarak ekosistemi olumsuz etkilediğini vurguluyor.

Üsküdar Üniversitesi Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Etraf Sıhhati Program Lideri Öğretim Vazifelisi İnci Karakaş, tıbbi atıklarla ilgili değerlendirmelerde ve çevreyi bu atıklardan muhafazaya yönelik değerli tavsiyelerde bulundu.

Tesirli atık idaresi benimsenmeli

İnsan sıhhati açısından tıbbi atıkların daha fazla risk ögesi oluşturduğunu tabir eden İnci Karakaş, “Son yıllarda tıbbi atık ölçülerinde artış meydana geldiği ve bu artışın oluşumunda pandemi sürecinin de tesirinin olduğu gözlemlendi. Tıbbi atıkların ayrıştırılması, toplanması ve depolanması esnasında insan sıhhatinde meydana gelebilecek riskler nedeniyle ve toplum sıhhatinin korunması hedefiyle tesirli bir atık idaresi benimsenmeli.” dedi.

Atıkların sıhhatsiz idaresi öngörülemeyen tesirlere yol açıyor

Tıbbi atıkların sıhhatsiz idaresiyle insan sıhhati ve etraf üzerinde öngörülemeyen tesirlerin ortaya çıktığını vurgulayan Karakaş, “Bu nedenle atıkların toplanmasının, inançlı bir formda taşınması ve en son olarak bertaraf edilmesinin son derece kıymetli olduğunu söyleyebiliriz. Biyomedikal ve tıbbi atıkların öbür katı atıklardan farklı kıymetlendirilmesi gerektiği unutulmamalı. Faal atık idaresiyle uygun toplama, ayırma, depolama, taşıma, sürece ve bertaraf etmenin yanı sıra dezenfeksiyon ve çalışanın korunması üzere adımların dikkatli yapılması gerekiyor.” sözlerini kullandı.

Dünyada her yıl 300 milyon ton plastik üretiliyor

Pandemi süreciyle birlikte maske ve eldiven kullanımının arttığına dikkat çeken Karakaş, “Kullanılmış birçok maske ve eldivenin sokaklara atılması, toplum sıhhati açısından tehlike yaratıyor. Maske ve eldivenlerde bulunan virüs yükü sebebiyle bu atıklarla temas eden şahıslara hastalığın bulaşma mümkünlüğü artıyor. Bu durumun halk sıhhatini tehdit eden bir öge haline geldiğini lisana getirmekte yarar var. Ayrıyeten, etraf için en büyük tehdidi tek kullanımlık plastik eserler oluşturuyor. Dünya çapında her yıl yaklaşık 300 milyon ton plastik üretiliyor ve bunun 8 milyon tondan fazlası denizlere ulaşıyor. Bu durum sonucunda denizlerdeki ekosistemde bozulmalar meydana geliyor.” dedi.

Maske ve eldiven atıkları yüksek sıcaklıkta yakılmalı

Pandemiyle birlikte etrafa ulaşan plastik atık yoğunluğunun daha da artacağının kestirim edildiğini vurgulayan Etraf Sıhhati Programı Lideri Öğretim Vazifelisi İnci Karakaş, kelamlarına şöyle devam etti:

“Artan plastik atıklar, canlı ömrünü tehdit ediyor ve canlıların dokularında birikiyor. Öte yandan virüsün kalıcılığı ve bulaşıcılığının yüksek olması nedeniyle başka tıbbi atıklarda olduğu üzere kullanılan maske ve eldivenlerin de yüksek sıcaklıklarda yakılması, sterilize edilmesi ve kalan külün depolanması gerekiyor. Plastikten yapılan tıbbi atıkların denetimsiz yakılmasıyla sera gazı salınımında artışlar oluşuyor. Bu da ağır metaller, dioksinler, poliklorlu bifeniller ve furanlar üzere potansiyel olarak tehlikeli toksik ve kanserojenik bileşiklerin açığa çıkmasına sebep oluyor. Sonuç olarak tıbbi atıkların yanlış idaresiyle, halk sıhhatinin bozulması, enfeksiyonlarda artış ve hava kirliliği meydana gelebiliyor.”

Atık torbası doluluğu yüzde 70’e ulaştığında kapatılmalı

COVID-19’un yayılma riski sebebiyle direkt teması azaltmak için kullanılmış maske ve eldivenlerin konduğu torbanın yüzde 70’i dolduğunda kapatılması gerektiğini belirten Karakaş, “Bu atıklarla ilgilenen bireylerin ferdî paklık kurallarına değer vermesi ve daha fazla güvenlik önlemi alabilmek hedefiyle torbanın fark edilebilir bir renkteki öteki bir torbaya konulması gerekiyor. Depolanan atıklara daha sonra dokunulmamalı ve atıklar karıştırılmamalı.” dedi.

Ferdî eldiven tüketimine dikkat edilmeli

Kişisel olarak eldiven tüketimine dikkat edilmesi ve eldiven kullanımının oluşturduğu sanal inanç hissine dikkat edilmesi gerektiğini de tabir eden Karakaş, “Eldiven kullanımında kontamine bir yere dokunulduktan sonra pak alana temas edilirse pak yerin de kontamine olacağı unutulmamalı. Bu türlü bir durumda hem salgın riski sürüyor hem de plastik kullanımı artarak devam ediyor. Ferdi olarak alınan tedbirlerde eldiven kullanımıyla ilgili çoka kaçmamalı ve dikkatli olunmalı.” diye konuştu.

Pandemide paklık eserleri kullanımı arttı

Öğretim Vazifelisi İnci Karakaş, ‘COVID-19’un yayılmasını önleyen meskende kalma ve dışarı çıkmama üzere önlemler doğrultusunda paklık eserleri, tuvalet kağıtları ve besin unsurları üzere tıbbi olmayan konutla ilgili eserlerin üretiminde ve tüketiminde büyük bir artış yaşandı’ dedi ve kelamlarını şöyle tamamladı:

“Bu nedenle evsel atıkların inançlı idaresi de pandemi mühletince kritik ehemmiyete sahip. Kontamine maskeler, eldivenler, kullanılmış yahut son kullanma tarihi geçmiş ilaçlar ve öteki tıbbi atıklar evsel atıklarla kolaylıkla karışabiliyor. Bu nedenle konutlarda tıbbi atıkların evsel atıklardan farklı olarak depolanması gerekiyor. Tıbbi atıkların atıldığı atık kutusu, hastalığın yayılma riskini önlemesi açısından birinci fırsatta kapatılmalı. Konutlarda farklı olarak depolanan tıbbi atıklar, uzman şahıslar tarafından toplanmalı. Tıbbi evsel atıkların açık bir halde yakılmasının, insan ve etraf sıhhati üzerinde önemli bir tehdit oluşturduğu unutulmamalı. Bu atıkların evsel atıklarla birebir yerde bulunmamasına dikkat edilmeli. Ferdî hami tedbirler alınırken kullanılan eldivenler sebebiyle plastik kullanımındaki artışa mahzur olmak gerektiği ve salgının yayılmasını önlemek hedefiyle sanal itimat hissine dikkat edilmesi gerektiği unutulmamalı.”

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorum Yap