İlginizi Çekebilir
  1. Ana Sayfa
  2. Sağlık
  3. Kilonuzun Nedeni Kâfi Kadar Uyumamanız Olabilir

Kilonuzun Nedeni Kâfi Kadar Uyumamanız Olabilir

featured

Uykunun vücut ve ruh sıhhatimiz üzerinde sayısız yararı bulunuyor. Âlâ bir gece uykusunun kilo vermeye ve ülkü kiloyu muhafazaya yardımcı olduğunu anlatan Yataş Uyku Şurası Üyesi Hekim Diyetisyen Çağatay Demir, uyku ve kilo ortasındaki bağlantıyı bilimsel araştırmalar ışığında anlatıyor.

Uyku ve kilo denetimi ortasındaki alaka uzun vakittir biliniyor. Uygun bir gece uykusunun sıhhate olan yararlarının yanı sıra kilo vermeye ve ülkü kiloyu muhafazaya da yardımcı olduğu sık sık lisana getiriliyor. Uzun yıllardır yapılan araştırmalarla 6 saatten az uyuyan yetişkinlerin ve 10 saatten az uyuyan çocukların fazla kilolu olma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirlendi. Yataş Uyku Şurası Üyesi Tabip Diyetisyen Çağatay Demir, günümüzde sürdürülen çalışmalarda ise uyku ve kilo denetimi ortasındaki bu irtibatın aslında sanıldığından da güçlü olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor.

Az uyuyanlar daha fazla karbonhidrat tüketiyor

Dr. Dyt. Demir, bu çerçevede Colorado Üniversitesi’nde 16 sağlıklı erkek ve bayan üzerinde gerçekleştirilen 2 haftalık bir uyku deneyini şöyle anlatıyor: “Denekler metabolizmalarının, tükettikleri oksijenin ve ürettikleri karbondioksitin izlendiği özel odalara alındı. Yedikleri her yiyecek kayıt altına alındı ve uyku saatleri kesin olarak belirlendi. Emel, yetersiz uykunun bir haftalık bir müddette bile kişinin kilosunu, davranışlarını ve fizyolojisini nasıl etkileyebileceğini göstermekti. Araştırmacılar, geç saatlere kadar uyanık kalan ve 6 saatten az uyuyan insanlarda birinci olarak bir metabolizma hızlanışı tespit etti, günde ortalama 111 kalori daha fazla harcadığı görüldü. Lakin kalori harcamasındaki artışa karşın az uyuyan küme, günde 9 saat uyuyan başka kümeye kıyasla çok daha fazla yemek yedi. Ve bu davranışsal değişiklik, az uyuyan kümeye birinci haftanın sonunda ortalama 1 kilo aldırmıştı. İkinci hafta boyunca, birinci olarak 9 saat uyutulan küme 5 saat uyutulmaya; birinci olarak 5 saat uyutulan küme da 9 saat uyutulmaya başlandı. Birinci hafta az uyuyup kilo alan kümenin, kâfi ölçüde uyumaya başlayınca, aldığı kilonun bir kısmını verdiği tespit edildi. Üniversitenin uyku laboratuvarı yöneticisi Kenneth Wright’a nazaran az uyumak kişinin yediği yiyecek ölçüsünü arttırmakla kalmıyor, yediği yiyeceklerin niteliğini değiştirmesine de sebep oluyor. Buna nazaran, şahıslar az uyudukları vakit karbonhidratları daha fazla tüketme eğiliminde oluyorlar. Bu insanların gün içinde yemek yedikleri saatler, yani beslenme tertipleri de değişime uğruyor. Az uyuyan beşerler nispeten daha küçük kahvaltılar yapıp asıl kalorilerini akşam saatlerinde ve bilhassa akşam yemeğinden sonra almaya yatkın oluyor. Akşam yemeğinden sonraki atıştırmalıklar dâhilinde tükettikleri kaloriler, günün öteki bütün öğünlerinde tükettikleri kalorileri geçebiliyor.”

Yetersiz uyku yağ hücrelerini 20 yıl yaşlandırıyor

Yataş Uyku Heyeti Üyesi Dr. Dyt Çağatay Demir, genel prestijiyle az uyuyan şahısların yüzde 6 oranında daha fazla kalori aldığına dikkat çekiyor. Az uyuyan şahısların daha fazla uyuduklarında daha sağlıklı yemeye, daha az karbonhidrat ile daha az yağ tüketmeye başladıklarını belirten Dr. Dyt. Demir, araştırmalara nazaran az uykunun kişinin biyolojik saatini değiştirdiğine, sabah çok az kahvaltı etmelerinin ya da hiç kahvaltı etmemelerinin de nedeninin buna bağlı olduğunu anlatıyor.

Yetersiz uykunun yağ hücrelerinin biyolojisini de değiştirdiğini söyleyen Dr. Dyt. Demir, bu değişimi şöyle anlatıyor: “Chicago Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmada deneklerin 8,5 saatlik uykudan 4,5 saatlik uykuya yapılan geçişi izlendi. İştirakçilerin az uyuduğu 4. gecenin sonunda yağ hücrelerinin insülin hormonuna olan hassasiyeti azaldı, diyabet ve obeziteyle ilişkili metabolik değişimler gözlendi. Araştırmaya nazaran az uyumak metabolik olarak yağ hücrelerini 20 yıl yaşlandırıyor. Harvard Toplum Sıhhati Merkezi Obeziteyi Tedbire Birimi’nde 68 bin orta yaşlı Amerikalı bayan ile 16 yıllık bir müddet zarfında yapılan bir öbür çalışmaya nazaran 5 ve daha az saat uyuyan şahısların, 7 ve daha fazla uyuyan bireylere kıyasla obeziteye yüzde 15 daha fazla yatkın olduğu tespit edildi.”

6 saatten az uyuyan şahıslar sistemsiz besleniyor

Yetersiz uykunun açlığı denetim eden hormonları da etkileyebileceğine dikkat çeken Dr. Dyt. Demir, 2004 yılında yürütülen küçük çaplı bir çalışmaya nazaran, az uykuya maruz kalan genç erkeklerin açlık hormonu ismi verilen ve iştahı arttıran “girelin” düzeylerinin arttığı, tokluk hormonu “leptin” düzeylerinin azaldığı belirtiyor. Geç saatlere kadar ayakta kalan insanların geceyi uyuyarak geçiren insanlara nazaran yemek için çok daha fazla vakitleri olduğundan gün içinde daha fazla kalori aldıkları da hatırlatan Dr. Dyt. Demir, “Japon emekçilerle yapılan bir çalışma; 6 saatten az uyuyan personellerin dışarıda yemeye, sistemsiz saat aralıklarıyla yemeye ve 6 saatten fazla uyuyan insanlara kıyasla daha fazla atıştırmaya meyilli olduklarını ortaya koydu. Ayrıyeten kâfi uyumayan bireyler, gün içinde daha yorgun hissediyor, bu da fizikî aktivite için isteksizliğe sebep oluyor. Hasebiyle bu bireylerin daha az faal oldukları ve daha kolay kilo aldıkları biliniyor. Bunların yanı sıra laboratuar çalışmalarında az uyuyan bireylerin beden ısılarının daha düşük olduğu belirlendi. Bu düşüş, güç harcamasının azalmasına neden olabiliyor. Uygun ve kâfi uyku obezite sorununu büsbütün çözmeyebilir fakat lakin uyku alışkanlıklarına dikkat etmek bireylerin kilo denetimi sağlamalarına yardımcı olabilir” diyor.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorum Yap