1. Ana Sayfa
  2. Teknoloji
  3. Formula 1’de Verimlilik, Çeviklik ve Güvenlik Teknolojiyle Mümkün

Formula 1’de Verimlilik, Çeviklik ve Güvenlik Teknolojiyle Mümkün

featured

Formula 1 2021 döneminin birinci yarısında heyecan doruktaydı. Formula 1’de heyecan bu hafta sonu ise İstanbul’da yaşanacak. Red Bull Racing Honda şoförü Max Verstappen’in liderlik için ve ekibinin da dorukta olmak için verdiği büyük çabayla birlikte son yılların en heyecan verici dönemlerden birini yaşıyoruz.

Formula 1’de muvaffakiyet için teknolojinin farklı evrelerde aktif ve verimli kullanımı olmazsa olmaz pozisyonda. Red Bull Racing Honda grubu uzun yıllardır Citrix teknolojilerinden yararlanıyor. Citrix Türkiye Ülke Müdürü Serdar Yokuş, Formula 1’de IT teknolojilerinin hangi kademelerde kullanılıp ne yararlar sağladığını anlattı.

Red Bull Racing Honda kadronun muvaffakiyetini belirleyen değerli etmenler ortasında otomobilin tasarımı, tahlili ve dönem boyunca olan gelişimi yer alıyor. Her pistin birbirinden farklı olması, 2021 Red Bull Racing Honda F1 arabası RB16B’nin farklı bir konseyimi olmasını gerektiriyor. 2021’de COVID-19 pandemisinin müsaade vereceği ölçüde dört kıtada toplam 23 yarış planlanıyor.

Stratejik Paydaşlık Lideri Zoe Chilton, şunları söylüyor: “Bu, her biri kendine has özelliklere sahip; farklı biçimleri, yükseklikleri, tertipleri, eğimleri ve sıcaklıkları olan 23 farklı pist manasına geliyor. O kadar çok değişken var ki otomobilin yeni her yarış pistine gittiğimizde uyarlanması gerekiyor. Tüm dönem boyunca birebir otomobille yarışmak imkansız. Bu, işe yaramıyor. Otomobilin şasisi, şanzımanı, motoru ve lastikleri üzere en temel ögeleri, dönem boyunca birebir kalır. Lakin otomobilin art kanadı, ön kanadı ve tabanı üzere aerodinamik paketi ile gövde aksamı değişir. Bir yarışın akabinde bir sonraki yarış için yapılan uyarlamalar, Red Bull Racing Honda’yı spesifik her bir yarış pistine nazaran uyarlayıp performansından en uygun halde yararlanmaya imkan tanır. RB16B’de, dönem boyunca yarış başına toplamda 1000 yeni modül ve yaklaşık 30 bin değişiklik yer alacak.”

Hesaplamalı akışkanlar dinamiği (HAD), yarışın düzenlendiği hafta sonu boyunca değişiklikler gerçekleştirilmeden bunların tahlil ve test edilmesi açısından hayati değer taşıyor. Ekip bu süreci, büsbütün sanal bir dünyada otomobildeki tasarım ögelerini test etmek için kullanıyor. Otomobilin dijital bir ikinizi oluşturabiliyorlar ve otomobilin içinden geçen havayla etkileşiminin tesirini simülasyonda oluşturabiliyorlar. Temelde sanal bir aerodinamik deney tünelinden kelam ediyoruz. Citrix üzere inovasyon ortaklarının takviyesiyle HAD’ın kullanımı ve verimliliği yıllar içerisinde kayda paha ölçüde yükseldi.

F1 arabasının birçok modülü sadece CFD ile test ve simüle edilmekle birlikte öteki kesimleri, bir hava “jetinin” içinden geçtiği bir aerodinamik deney tünelinde tahlil ediliyor. “Jet” oluşturmak için güçlü bir fan kullanılır. Yüksek kaliteli hava akışı için ise çeşitli tekniklerden yararlanılıyor.

FIA (Uluslararası Araba Federasyonu) düzenlemelerine nazaran rüzgarın suratı, saniyede 50 metre (saatte 180 km) ile hudutlu. Yarış arabasının yüzde 60 ölçekte küçültülmüş bir modeli, tüneldeki çalışan kısma monte edilerek, iğne ismi verilen dikey bir ışın kullanılarak üstten askıda bırakılır. Bu süreç, modelin test tamburunun tam üzerinde durmasına imkan tanıyarak pisti simüle etmeye imkan tanıyor. Model, birden fazla istikamete yanlışsız hareket edebilir ve mühendisler, modeli farklı irtifalarda test ederek pist üzerindeki performansı simüle ediyor. Geçtiğimiz yıllarda, aerodinamik gelişim ölçüsü, aerodinamik deney tüneli kullanımı ve saati sınırsız hale getirildi. Bunun sonucunda, en büyük gruplar aerodinamik deney tünellerini haftanın 7 günü, günde 24 saat ve birtakım durumlarda birden fazla tünelle bir ortada çalıştırabildi.

Geçen yıllarda yeni FIA kısıtlamaları doğrultusunda F1 ekipleri, aerodinamik deney tünelinde haftada 65 çalışmayla sonlandırıldı. 2020’de, bütçe kotasının da uygulanmaya başlanmasıyla varsayılan çalıştırma sayısı, haftada sırf 40 çalışmayla yüzde 30’un üzerinde düşürülmüş oldu. 2021’de her bir ekibin aerodinamik deney tüneli çalıştırabilme müddeti ve CFD test mühleti, pistteki performansa nazaran belirleniyor. Bu doğrultuda, 2020 Constructor’s Şampiyonası için bu yıl aerodinamik deney tünelinde en az müddet tanınmış oldu (2020’de tanınanın 90’ı, haftada 36 çalışma) ve en son bitiren kadro, en yüksek süreyi almış oldu (2020’de müsaade verilen mühletin yüzde 112,5’i, haftada 45 çalışma). Constructor’s Şampiyonası için haftada 28 çalışmayla 2020 için müsaade verilen mühletin yüzde 70 ve şebekedeki en son grup için haftada 46 çalışmayla 2020’de tanınan müddetin yüzde 115 olmasıyla, 2022 için farklar daha da gözle görülür hale gelecek. Aerodinamik deney tüneli çalışmaları için tanınan CFD müddetlerini değiştirmek mümkün olmadığı için ekiplerin vakitlerini akla yatkın kullanması gerekiyor.

Formula 1’de Red Bull’un ikinci grubu olan ve Red Bull Gençler Ekibi için Red Bull’un genç şoför adaylarını geliştirdiği ekip olarak görülen Scuderia Alpha Tauri, Bedford’daki aerodinamik deney tünelini kullanarak Red Bull Racing Honda’ya katıldı. Scuderia Alpha Tauri, evvelce yarış arabasının yüzde elli model versiyonunda bir aerodinamik deney tünelini kullanarak şebekede test yapan tek kadroydu. Öteki tüm gruplar yüzde 60 modelini barındırabilen bir tesisi kullanıyordu. Testin yanı sıra tıpkı aerodinamik deney tünelini kullanmak, Red Bull ekiplerinin paradan inanılmaz seviyede tasarruf etmesini sağlayarak, Formula 1’in kısa mühlet evvel uygulamaya başladığı bütçe kotasının karşısında düzgün bir imkan sunmuş oluyor.

Scuderia Alpha Tauri Red Bull Racing Honda’nın “kardeş takımı” olsa da, her iki kadro da kendi tasarım sırlarını muhafazaya devam ediyor. Tüm bunların yanında FIA, gruplar ortası data paylaşımı konusunda katı düzenlemeler uyguluyor. Bilgilerin başka ve inançlı tutulması gerekiyor.

Bu noktada Citrix teknolojisi tabir yerindeyse hayat kurtarıyor: Aerodinamik deney tünelindeki tüm denetim odaları, Citrix Virtual Apps and Desktops ile sanallaştırılıyor. Bu da, grupların tıpkı fizikî alanı paylaşırken büsbütün başka dijital ortamlarda çalışmasına imkan tanıyor. Bu noktada Citrix Workspace, her iki ekibinde test oturumları ortasında çarçabuk geçiş yapmasını sağlıyor. Red Bull Racing Honda ve Scuderia Alpha Tauri bilgileri, birbirinden başka olarak inançlı bir halde saklanıyor. Her iki grupta sistemler ortasında süratli bir formda geçiş yapabiliyor. Böylece, kesinti müddetleri en aza indirilirken pahalı vakitten tasarruf ediliyor.

Red Bull Racing Honda’da Aerodinamik Sistem Geliştirme Lideri olan George Trigg, şöyle konuştu: “F1, maliyet konusunda denetim sağlamak için ekiplerin aerodinamik deney tünellerindeki testler için harcayacağı süreyi katı bir biçimde kısıtlıyor. Bu nedenle kendi grubumuz ve Scuderia Alpha Tauri ortasında olan tesis kullanım sürecini harika seviyede verimli bir formda yönetmemiz gerekiyor. Citrix, bize bu bahiste verimlilik, çeviklik ve güvenlik sağlıyor.”

Citrix Workspace ile grup, iki farklı altyapıdaki kaynaklara erişim formülüyle birebir tesisi ortak olarak kullanabiliyor. Aerodinamik deney sistemi suram ve yapılandırma müddetini düşürmek de, her bir ekibin verimliliğini artırıyor. Bir grup testi tamamlarken grubun mühendislerinin tek yapması gereken, altyapıyla kontaklarını kesip tesisi boşaltmak oluyor. Böylelikle tesis, öteki grubun kullanımına hazır hale geliyor. Heyetim için öteki grubun tek yapması gereken, Citrix Workspace’i kendi sanal makinelerine ve uygulamalarına bağlamak. Bu sayede, her bir kadronun yapılandırması için ortamın yine yapılandırılmasına harcanan mühlet çok büyük ölçüde düşmüş oluyor.

Red Bull Racing Honda 2021’in kalan devri boyunca performansını artırmaya çalışırken Citrix, aerodinamik deney tünellerini kullanarak ve CFD süreçlerini sanal ortamda geliştirerek RB16B’nin potansiyelini açığa çıkarma konusunda hayati bir rol oynuyor.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorum Yap