1. Ana Sayfa
  2. Gündem
  3. Buğday Derneği: “Zehirsiz Kentler İstiyoruz”

Buğday Derneği: “Zehirsiz Kentler İstiyoruz”

featured

Kentlerde kullanılan herbisitler kanser yapıyor, hormon sistemine ziyan veriyor.

Oturduğunuz sitenin bahçesinde dinlenirken, yemyeşil çimle kaplı parkta piknik yaparken ya da çimenlerin üzerinde çocuğunuzla oynarken yavaş yavaş zehirleniyor olabilirsiniz. Zira yol kenarlarından okul ve site bahçelerine, parklardan piknik alanlarına kadar, kentlerdeki yeşil alanlarda kullanılan ot öldürücü (herbisit) kimyasallar ve öteki tarım zehirleri (pestisitler) insan sıhhatini ve doğal varlıkları tehdit ediyor.

Tarım zehirleri içinde en çok kullanılan ot öldürücüler (herbisitler), olası kanserojen olarak sınıflandırılmasına ve bilhassa çocukların hormon sistemini altüst etmesine karşın kentlerde de kullanılıyor.

Glifosat, kentlerde ve endüstriyel tarımda en çok kullanılan pestisit etken unsurlarından biri. Dünya Sıhhat Örgütü’ne bağlı Milletlerarası Kanser Araştırmaları Kurumu, 2015 yılında glifosat için “muhtemel kanserojen” ihtarında bulundu. Milletlerarası Pestisit Aksiyon Ağı (PAN International), çeşitli araştırma raporlarına dayanarak glifosatın insan sıhhati açısından diğer birçok ziyanına dikkat çekiyor.

ABD başta olmak üzere çeşitli ülkelerde açılan davalar sebebiyle, glifosat üreten firma milyarlarca dolar tazminat ödemek zorunda kalırken, Türkiye’de bu zehirin yasaklanması için açılan davada mahkeme evvel yasaklama istikametinde karar verdi, fakat Tarım ve Orman Bakanlığı ve ilgili firmanın sonucu istinafa taşımasıyla ilerleyen süreçte karar bozuldu. Türkiye’de yaşayanlar da dünyadaki birçok ülke vatandaşı üzere bu zehirden etkilenmeye mahkûm edildi.

Biyosidal eserler insan sıhhatini ve doğal varlıkları tehdit ediyor

Yapılan araştırmalara nazaran, kentsel alanlarda kullanılan pestisitler, tarım alanlarında olduğundan daha ağır bir biçimde yeraltı sularına karışıyor. Türkiye’de içme suyu arıtma tesislerine ulaşan sularda saptanan 49 mikrokirleticinin 33’ünün pestisit olduğu ortaya çıktı.

Parklar, okullar, siteler, yol kenarları, piknik alanları ve ticari alanlar dahil pek çok yerde tarım zehirleri ile tıpkı faal unsurlara sahip, Sıhhat Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan biyosidal ürünler* kullanılıyor. 2018 yılında, İtalya’da, Güney Tirol’deki 19 çocuk oyun alanından, dört okul bahçesinden ve bir pazar yerinden alınan 96 çim örneği pestisitlerin hayat alanlarına nasıl yayıldığını gözler önüne seriyor. Güney Tirol Eyaleti Sıhhat Hizmetleri tarafından tahlil edilen örneklere bakıldığında, düşük ölçülerde olsa da tespit edilen 32 pestisit etken unsurunun 76’sında endokrin sistemi bozucu kimyasallar bulunduğu belirtiliyor. 2018’de İngiltere’de yapılan bir araştırma ise, ülkenin tüm kentlerinde 38 farklı pestisitin kullanıldığını gösterdi. Bu pestisitlerin birçoklarının herbisit (bir kısmı muhtemel ya da beklenen kanserojen) olduğu, fakat listede fungisitler, insektisitler ve bitki büyüme düzenleyicilerin de bulunduğu açıklandı.

Gebe bayanları ve çocukları daha çok etkiliyor

Konvansiyonel besinler ile daima olarak maruz kalınan zehirli kimyasalların, gelişme çağındakiler için tesiri çok daha büyük. ABD Etraf Muhafaza Ajansı’na nazaran, “Nispeten küçük boyutları nedeniyle, tıpkı ölçüdeki bir kimyasalın bir çocuk için, yetişkinlere kıyasla 10 kat daha fazla toksik olması beklenen.”

2017 yılında BM İnsan Hakları Konseyi’ne sunulan Besin Hakkı Özel Sözcüsü Schutter’in raporu da tarım zehirlerinin bebeklere yönelik risklerine dikkat çekiyor: “Pestisitlere maruz kalan gebe bayanların düşük yapma, erken doğum ve doğuştan gelen bozukluklarla müsabaka riski daha yüksek. Yeni doğanların göbek kordonu ve birinci dışkılarında birçok tarım zehirinden oluşan bir karışım bulunuyor. Gebe bayanlardan aktarılan pestisit tesirleri, lösemi ve öbür kanser tiplerinin yanı sıra, otizm ve teneffüs hastalıkları riskini de artırıyor.”

Sofradaki besine ve musluk suyuna kadar gelen, anne sütünde rastlanan, çocukların hormon ve hudut sistemine ziyan veren, gelişim bozukluklarına sebep olan; münasebetiyle kanser üzere pek çok hastalığa yol açan bu herbisitlerin ve pestisitlerin kentlerde kullanımına kimin karar verdiği; belediyeler, özel dal ve site idarelerinin bu zehirleri neden hâlâ kullandığı merak konusu. Halbuki kaldırımlarda yahut boş yerlerde çıkan bitkilere müdahale etmeyip olduğu üzere bırakmak daha ekolojik, sağlıklı ve ekonomik. Üstelik gerekli olduğu durumlarda mekanik ve fizikî alternatif teknikler ve ekipman ile malçlama, buhar ve sıcak köpük uygulamaları üzere birçok alternatif metot bulunuyor.

“Belediyelere ve halkımıza davette bulunuyoruz”

Buğday Ekolojik Hayatı Destekleme Derneği, Avrupa Pestisit Aksiyon Ağı (PAN Europe) iştiraki ve Zehirsiz Sofralar Pestisit Aksiyon Ağı (ZSPEA) işbirliğiyle 1 Nisan 2021’de başlattığı ve AB Sivil Toplum Diyaloğu Programı VI kapsamında desteklenen “Zehirsiz Kentlere Doğru” projesi ile, kentlerde kullanılan pestisit ve biyosidal eserlerin zararlarına dikkat çekerken, bu kimyasallara alternatif olan sağlıklı ve ekolojik teklifleri belediyeler ile işbirliği içinde yaygınlaştırmayı planlıyor.

AB Biyolojik Çeşitlilik Stratejisi, 2030 yılı prestiji ile hassas olarak nitelendirilen kentsel yeşil alanlarda pestisit kullanımını büsbütün kaldırmayı hedefliyor. Avrupa ve dünyada birçok belediye, bölge yahut ülke, kendi vatandaşları için bu hususta kıymetli adımlar atıyor:

  • Fransa’da 1 Ocak 2017 tarihi prestijiyle lokal idareler, kamu kuruluşları ve devletin, park üzere yeşil alanlarda pestisit kullanması yasaklandı. Hasebiyle, Fransız belediyeleri bu alanlarda pestisit kullanamaz. 2019’dan itibaren özel bahçelerde de pestisit kullanımı yasaklandı. Yasak, 2022’de mezarlıklar, spor alanları, kamp alanları ve halkın erişebildiği başka özel alanları da kapsayacak biçimde genişletilecek.

  • Lüksemburg’ta 1 Ocak 2016’dan itibaren kamusal alanlarda pestisit kullanımını durdurma kararı alındı.

  • Almanya’da, pestisit maddesine nazaran, tarım dışı topraklarda -istisnai durumlar haricinde- pestisitlerin kullanılması yasaklandı.

Proje kapsamında belediyeler ile gerçekleştirilen “Durum Tahlil Anketi” ve yapılan birebir görüşmeler, benzeri çalışma, uğraş ve niyetlerin Türkiye’deki pek çok belediye için de kelam konusu olduğunu gösteriyor.

Buğday Derneği, sağlıklı, biyolojik çeşitliliği destekleyen, daha yeşil ve ekolojik bir dönüşüm için tüm belediyeleri zehirsiz kentler olmaya ve tüm halkı yakında başlayacak “Zehirsiz Kentlere Doğru” Kampanyası’nın takipçisi ve destekçisi olmaya davet ediyor.

*Biyosidal eserler, içerdikleri etkin unsur ya da hususlar sayesinde ziyanlı olarak kabul edilen bakteri, virüs, mantar üzere mikroorganizmalar, hamam böceği, kene, karasinek, sivrisinek üzere böcekler, fare ve sıçan üzere kemirgenler üzerinde ziyanlı organizmaların hareketlerini kısıtlayan, uzaklaştıran, zararsız kılan ya da yok eden kimyasal yahut biyolojik tesir gösteren eserlerdir.

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Yorum Yap